تبلیغات
احمد گرگانی - دختران دشت

دختران دشت

نویسنده :احمد گرگانی
تاریخ:پنجشنبه 1 خرداد 1393-11:22 ق.ظ

دختران دشت

 

        سال ها پیش دختر خانمی دانشجو از کشور هلند آمده بود تا در مورد آداب و رسوم ترکمن ها تحقیق کند.  او دانشجوی کارشناسی ارشد در رشته مردم شناسی بود. و بنا به توصیه پدرش که پزشکی گرگانی بوده و به ترکمن ها علاقه داشته ، می خواست پایان نامه تحصیلی اش را در مورد ترکمن ها بنویسد. او چند تحقیق درباره آداب و رسوم ترکمن ها در دهه چهل هجری شمسی را خوانده بود و حالا بعد از چهل سال می خواست بداند که آیا آن آداب و رسوم مخصوصا رسم ازدواج و انتخاب همسر تغییر کرده است یا نه؟

        به راستی هم، ما که در بطن جامعه زندگی می کنیم، در لحظه متوجه تغییرات رسم ها نمی شویم، اما اگر به گذشته های دورتر برگردیم و خاطراتمان را مرور کنیم، متوجه تغییراتی شگرف در این امر می شویم: اگر صد سال و یا حتی60-70 سال به عقب برگردیم، خواهیم دید که جوامع قوم ترکمن و دیگر اقوام در حالتی بسته و در خود فرورفته زندگی می کردند. در این جوامع فرد از خود اختیاری نداشت. خانواده و قبیله در مورد فرد تصمیم می گرفتند. در وا قع فرد هم تحت حمایت و هم تحت استبداد خانواده و رسوم قبیله ای بود. به عنوان مثال رسم ازدواج، نوزاد دختری به دنیا می آمد، حتی در بدو تولد و یا یکی دو سال بعد مادربزرگی یا پدربزرگی می گفت این عروس من است و تمام. و پسر و دختر تا دست چپ و راست خود را بشناسند یعنی در 10-12 سالگی عروس و داماد می شدند. و آن رسم فرار از دست پدر و عمو ها و برادران بزرگتر عروس که تا آنها به داماد اجازه نمی دادند، داماد حق روبرو شدن با آنها را نداشت، که ممکن بود سا لها طول بکشد. و عروس هم بعد از دو شب ماندن در خانه داماد به خانه پدرش بر می گشت و دو سال حداقل می ماند و داماد بیچاره اگر می خواست عروس را ببیند با چه مکافاتی روبرو می شد. باید تو سط کسی به عروس پیغام می داد تا جای ملاقات را مشخص کنند و وای اگر داماد نگون بخت توسط بزرگتر های عروس دیده می شد، با چوب وچماق دنبالش می کردند و  . . . اکنون که به گذشته می نگریم، آیا این رسم ها را مسخره و مضحک نمی یابیم؟ چه عواملی باعث بوجود آمدن چنین رسمی شده است را نمی دانم. از طرفی ازدواج با دیگر اقوام که چه عرض کنم، با دیگر طوایف ترکمن هم بندرت پیش می آمد. و اگر پیش می آمد انگار دختر نگون بخت مانند سنگی که به ته چاهی انداخته شده باشد از خانه و خانواده خود دور می شد. آن سرود  معروف "اجه جان " که می گوید اگر به چاه عمیقی سنگی بیاندازی  فرو می رود و اگر به بیگانه دختر بدهی گم می شود و می رود مادر جان. یادگار همین موضوع است. و در ازدواج رسم دیگری هم رایج بود و آن جداسازی از نظر خلوص نژادی بود. ترکمن ها به دو دسته ی ایگ و قول تقسیم می شدند. ایگ ها نژاد خالص و قول ها آمیخته با اقوام دیگر بودند. و ایگ ها با قول ها وصلت نمی کردند تا اصالت نژادی شان حفظ شود. این رسوم و اعتقادات در مورد ازدواج صدها سال ادامه داشته است،  اما با ورود تدریجی به دنیای مدرن این رسم ها کمرنگ شدند. بسیاری از بین رفتند و بسیاری هم به مقاومت ادامه می دهند. ورود ماشین آلات جدید، احداث راه ها، تلفن، رادیو، تلویزیون، و از همه مهمتر اجباری شدن آموزش و پرورش، بالا رفتن سطح سواد و پیدا شدن قشرهای جدید، کارمندها، معلم ها، پزشکان و در مجموع دنیای مدرن، ایجاب کرد که تغییراتی در رسم ها بوجود بیاید. در گذشته پسری یا دختری اگر از تصمیم خانواده در انتخاب همسر امتناع می کرد، قیامتی به پا می شد. اما الان هیچ پدر و مادری بدون رضایت فرزندان نمی تو انند آنها را وادار به ازدواج با شخص خاصی بکنند. استبداد خانواده و قبیله رنگ باخته است و استقلال فردی جای آن را گرفته است، چرا که یکی از مولفه های جامعه مدرن فردباوری وخودمختاری فردی است. در گذشته دختران مطیع خانواده و پدر و برادران بزرگتر و بعد شوهرانشان بودند. آنها  مظلومانه کار می کردند، در گله داری، کارهای خانه و قالی بافی بی سر و صدا با سری ا فتاده، یاشماق در دهان و اگر صدایشان می کردی با ایما و ا شاره جواب می دادند، چرا که شرم و حیا از نشانه های نجابت یک دختر ترکمن بود. شاملو که در دهه سی بین ترکمن ها زندگی و کار کرده بود، با دیدن این صحنه ها یکی از زیباترین شعر های خود را سروده، بیایید آن را  بخوانیم:

 

از زخم قلب آبایی

 

دختران دشت

دختران انتظار

دختران امید تنگ

در دشت بی کران

و آرزوهای  بی کران

در خلق های تنگ

دختران خیال آلاچیق نو

در آلاچیق هایی که صد سال

از زره جامه تان اگر  بشکوفید

باد  دیوانه

یال بلند اسب تمنا را

آشفته کرد خواهد

دختران رود گل آلود

دختران هزار ستون شعله  به تاق بلند دود

دختران عشق های دور

روز سکوت و کار

شب های خسته گی

دختران روز بی خستگی دویدن

شب سر شکسته گی

در باغ راز و خلوت مرد کدام عشق

در رقص راهبانه ی شکرا نه ی کدام

آتش زدای کام

بازوان فواره ای تان را خواهید برفراشت؟

افسوس

مو ها،  نگاه ها

به عبث

عطر لغات شاعر را  تاریک  می کنند

دختران رفت و آمد در دشت مه زده

دختران شرم

شبنم

افتاده گی

رمه

از زخم قلب آبایی

در سینه ی کدام شما خون چکیده است؟

پستان تان، کدام شما

گل داده در  بهار  بلوغش؟

لب های تان کدام  شما

لب های تان کدام

_بگو یید

در کام  او شکفته،  نهان، عطر  بوسه یی؟

شب های تار نم نم باران _که نیست کار

اکنون کدام یک ز شما

بیدار می مانید

در بستر خشونت  نومیدی

در بستر فشرده ی دل تنگی

در بستر تفکر پر درد رازتان

تا یاد آن _که خشم و جسارت بود

بدرخشاند

تا دیرگاه، شعله ی آتش را

در چشم  بازتان؟

بین شما

_بگویید

بین شما کدام

صیقل می دهید

سلاح آبایی را

برای
روز
انتقام؟


احمد شاملو 1330 ترکمن صحرا_اوبه ی سفلی

 

       شاملو بعد از تصویری که از دختران و دشت و صحرا و آلاچیق کرده، از مشاهده دختران که مظلومانه در سکوت کار می کردند، بی خستگی می دویدند و ... سوال می کند که: در رقص راهبانه کدام آتش زدای کام بازوان فواره ایتان را خواهید برفراشت؟ برافراشتن بازو یعنی  قیام و اعتراض بر علیه مردسالاری، بر علیه بی اختیاری دختران و زنان و بعد مایو سانه می گوید : افسوس، موها  نگاه ها  به عبث عطر لغات  شاعر را  تاریک می کنند. البته شاملو در آن زمان حق داشت که مایوس شود. اما امروز زمانه تغییر کرده است. آن دختران شرم، شبنم،  افتادگی، رمه که روز در سکوت کار می کردند، امروز بازوان فواره ایشان را برا فراشته اند، سلاح آبایی را صیقل داده اند و می خواهند انتقام قرن ها سکوت در برابر استبداد قبیله ای را بگیرند به مدرسه می روند، به دانشگاه می روند، و در مورد ازدواج  تا رضایت  ندهند، کسی نمی تواند آن ها را وادار به ازدواج کند و البته احترام خانو اده شان را هم حفظ می کنند.  

       این از خانه بیرون  رفتن، در شهرهای دور درس خواندن و کار کردن، ایجاب می کند که با عده دیگری از پسران و دختران از شهرهای دیگر همجوار شوند. و این همجواری عوارضی دارد. در گذشته که امکانات ارتباطی امروز نبود،  همجواری درون گروهی و قبیله ای بود، اما نوع همجواری امروز فرق می کند. عصر، عصر اینترنت، ماهواره و بسیاری وسایل ارتباطی دیگر است. از عو ارض همجواری، آشنا شدن پسران و دختران در محیط های مشترک است. در دانشگاه یا محل کار و غیره. بسیاری از دختران و پسران در آن محیط ها با هم آشنا شده و حتی ازدواج می کنند. ازدواج ترکمن با ترکمن البته امری عادیست. و ازدواج پسر ترکمن با دختر غیر ترکمن هم به گونه ای از قدیم رایج بود و چندان کراهتی نداشت. اما ما امروز، تک و توک شا هد ازدواج دختران ترکمن با پسران غیر ترکمن هستیم.  غالب خانواده ها به این امر راضی نیستند. اما عاشق های جوان نگران این نارضایتی ها نیستند. تکلیف خانواده ها در برابر این امر چیست؟ خانواده بر خود وظایفی می شناسد. خانواده سعی می کند حفظ کند، قوام ببخشد. خواستار انسجام فامیلی و قومی است. چرا که تداوم زندگی را در همین چیزها می بیند. ازدواج دختر با یک غریبه و یک غیر ترکمن خانواده را نگران می کند، ترسی موهوم در جان خانواده می پیچد. آیا در دراز مدت خانواده ها می توانند از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری کنند؟ و یا به یک تعامل معقولانه برسند؟

       آشنایی دختر و پسر معمولا در محیط دانشگاه یا محل کار و یا در روستاهایی که اقوام مختلف در جوار هم زندگی می کنند، ا تفاق می افتد. دختران این موضوع را یا با خانواده مطرح نمی کنند و اگر کردند با ترس و لرز  و چون نمی توانند رضایت آنها را بدست آورند، در ا قدامی مذبوحانه دست به فرار می زنند، چرا که وقتی عشق از در وارد شد، عقل از پنجره بیرون می رود و آنچه که می ماند، پدری دلشکسته،  مادری غمگین و برادری خشمگین است. شنیدم پدری دق کرد و مرد. پدری را دیدم شکسته و افسرده، و مادری که دخترش را گوشه جگرش را نفرین می کرد.

       این امر البته پدیده جدیدی نیست. از دیر باز بوده. و باعث خلق  آثار ماندگاری در ادبیات هم شده. مانند لیلی و مجنون و یا رومئو و ژولیت. و غالبا هم به شکل غم انگیزی تمام می شوند. بعنوان یک خواننده یا تماشاگر فیلم از پایان تراژیک این داستان ها متاثر می شویم. ولی به عنوان یک ترکمن وقتی در واقعیت با چنین اتفاقی مواجه می شویم، نمی توانیم بپذیریم.

      در جمع دوستان، وقتی این بحث پیش می آید، از من می پرسند که آیا من موافقم یا مخالف و من جواب می دهم،  زندگی هر کس به خودش مربوط است و من نمی توانم برایشان تصمیم بگیرم و در عین حال موافقت یا مخالفت من هیچ تاثیری ندارد. آنچه که مشاهده می کنیم، سیر حرکت جامعه است. همچنان که در گذشته نه چندان دور ایگ ها با قول ها وصلت نمی کردند و اکنون این رسم فراموش شده است. و یا خیلی محدودیت های دیگر که اکنون وجود ندارند.


                                                                               روستایی ساده آدم
 
 

 
 
 
 

   




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
c5w led 4000k
شنبه 15 دی 1397 05:51 ب.ظ
I want to to thank you for this excellent read!! I absolutely enjoyed every bit of it. I have you bookmarked to look at new things you post?
c5w led 28mm
شنبه 15 دی 1397 02:32 ب.ظ
great issues altogether, you simply gained a new reader. What could you suggest about your submit that you made some days in the past? Any sure?
Wheres the best place to buy cosplay costumes?
یکشنبه 9 دی 1397 12:14 ب.ظ
Hmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog loading?
I'm trying to determine if its a problem on my end or if
it's the blog. Any feedback would be greatly appreciated.
sirinevler escort
سه شنبه 4 دی 1397 02:19 ب.ظ
Genuinely nno matter if someone doesn't bee aware of then its
up to otfher people that they will help, so here it happens.
small business website hosting
دوشنبه 3 دی 1397 01:24 ب.ظ
I don't even know how I ended up here, bbut I thought
this post was great. I do not know who you are but certainly you are
going to a famous blogger if you are not already ;) Cheers!
חדרים לפי שעות
دوشنبه 3 دی 1397 12:11 ق.ظ
bookmarked!!, I love your blog!
rast svalov
جمعه 30 آذر 1397 01:42 ق.ظ
Hurrah! At last I got a blog from where I know how to in fact obtain helpful information concerning my study and knowledge.
muskelwachstum
پنجشنبه 29 آذر 1397 07:44 ب.ظ
This is a great tip especially to those fresh to the blogosphere.
Short but very accurate info… Thank you for sharing this one.

A must read article!
bi xenon projector lens
چهارشنبه 28 آذر 1397 01:07 ب.ظ
Heya outstanding website! Does running a blog like this require a large amount of work? I have very little understanding of coding however I was hoping to start my own blog in the near future. Anyhow, if you have any suggestions or tips for new blog owners please share. I understand this is off topic however I simply wanted to ask. Thank you!
w16w led cree canbus
سه شنبه 27 آذر 1397 04:50 ق.ظ
Keep on working, great job!
fremdgehen
دوشنبه 26 آذر 1397 03:32 ب.ظ
I go too see daily a few blogs and information sites to read articles, but this
webpage provides quality based articles.
t10 led
دوشنبه 26 آذر 1397 09:12 ق.ظ
I really like what you guys tend to be up too. Such clever work and exposure! Keep up the good works guys I've included you guys to my own blogroll.
lampadine t10 led canbus
دوشنبه 26 آذر 1397 06:15 ق.ظ
Greetings! Very useful advice within this article! It's the little changes that make the largest changes. Thanks a lot for sharing!
custom car light
جمعه 16 آذر 1397 11:48 ق.ظ
I was suggested this web site through my cousin. I am not certain whether or not this submit is written by way of him as no one else recognise such certain approximately my trouble. You are amazing! Thank you!
bi xenon projector
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:34 ق.ظ
I'm not sure where you're getting your info, but great topic. I needs to spend some time learning more or understanding more. Thanks for great info I was looking for this information for my mission.
Cialis pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:14 ق.ظ

You actually said that well!
cialis cost tadalafil tablets order cialis from india cialis 5mg billiger cialis generic availability cialis diario compra cialis tablets generic cialis 20mg uk cialis 30 day trial coupon cialis 30 day trial coupon
123movies
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:30 ب.ظ
I like the valuable info you provide in your articles.
I'll bookmark your blog and check again here regularly.
I'm quite certain I will learn lots of new stuff
right here! Good luck for the next!
best harley davidson led headlight
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:55 ق.ظ
Hi, I wish for to subscribe for this weblog to take newest updates, thus where can i do it please help out.
buy cialis online best price
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:31 ق.ظ

Valuable information. Appreciate it.
ou trouver cialis sur le net cost of cialis per pill cialis online generic cialis how much does a cialis cost cialis 20 mg cut in half click here take cialis achat cialis en suisse cialis for daily use prescription doctor cialis
best led headlight conversions
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:31 ق.ظ
Very nice article. I absolutely love this website. Thanks!
194 led dash bulbs
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:08 ق.ظ
Hey just wanted to give you a quick heads up. The words in your article seem to be running off the screen in Opera. I'm not sure if this is a format issue or something to do with web browser compatibility but I figured I'd post to let you know. The layout look great though! Hope you get the issue resolved soon. Kudos
best led headlights h11
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:59 ق.ظ
Hi there to all, how is everything, I think every one is getting more from this website, and your views are good in favor of new people.
buy cialis online no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 10:00 ب.ظ

You actually reported it very well!
tesco price cialis cuanto cuesta cialis yaho click now cialis from canada cialis coupons opinioni cialis generico how to purchase cialis on line opinioni cialis generico cialis coupons prix de cialis buy cialis cheap 10 mg
Cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 11:08 ق.ظ

Cheers! Excellent stuff.
trusted tabled cialis softabs precios cialis peru we choice free trial of cialis cialis farmacias guadalajara cialis manufacturer coupon cialis 20 mg cost we choice cialis uk cialis 05 cialis dosage recommendations cialis ahumada
auto 12v led strip
سه شنبه 13 آذر 1397 10:52 ق.ظ
Hi, I check your blog daily. Your story-telling style is awesome, keep it up!
12 volt automotive led dome lights
سه شنبه 13 آذر 1397 07:29 ق.ظ
This piece of writing presents clear idea in favor of the new visitors of blogging, that actually how to do blogging.
automotive 12 volt led
سه شنبه 13 آذر 1397 06:30 ق.ظ
Sweet blog! I found it while browsing on Yahoo News. Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News? I've been trying for a while but I never seem to get there! Many thanks
buy cialis usa
دوشنبه 12 آذر 1397 11:27 ب.ظ

This is nicely expressed. !
cialis y deporte effetti del cialis cialis 20mg prix en pharmacie buy cialis cheap 10 mg generico cialis mexico tadalafilo the best site cialis tablets cialis patentablauf in deutschland cialis wir preise cialis per paypa
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 10:34 ق.ظ

Thank you. Numerous tips.

cialis pas cher paris viagra vs cialis cilas cialis generisches kanada cialis for daily use click now buy cialis brand cialis cost best generic drugs cialis cialis generique cialis side effects dangers
buy cialis medication
یکشنبه 11 آذر 1397 10:56 ب.ظ

Nicely put, Many thanks.
prix cialis once a da click now cialis from canada cialis uk cialis cost cialis 5 mg tadalafilo online prescriptions cialis cialis purchasing does cialis cause gout buying brand cialis online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30